Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 1
Puṣkara-dvīpa, Lokāloka, and the Measure of the Brahmāṇḍa
Cosmic Egg
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साह्स्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तचत्वारिंशोध्यायः सूत उवाच शाकद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन व्यवस्थितः / क्षीरार्णवं समाश्रित्य द्वीपः पुष्करसंवृतः
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhstryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge saptacatvāriṃśodhyāyaḥ sūta uvāca śākadvīpasya vistārād dviguṇena vyavasthitaḥ / kṣīrārṇavaṃ samāśritya dvīpaḥ puṣkarasaṃvṛtaḥ
આ રીતે શ્રીકૂર્મપુરાણની ષટ્સાહસ્રી સંહિતાના પૂર્વવિભાગમાં સત્તેચાળીસમો અધ્યાય. સૂત બોલ્યા—શાકદ્વીપના વિસ્તારથી દ્વિગુણો પુષ્કરદ્વીપ સ્થિત છે; તે ક્ષીરસાગરને આશ્રય કરીને પુષ્કર પ્રદેશથી પરિભ્રમિત છે.
Suta
Primary Rasa: adbhuta
Secondary Rasa: shanta
FAQs
This verse is primarily cosmographical, describing the arrangement of dvīpas and the Ocean of Milk; it implies an ordered cosmos (ṛta) rather than directly teaching Ātman doctrine.
No specific yoga practice is taught in this verse; it belongs to the Purva-bhāga’s descriptive geography, which later supports dharma and pilgrimage-oriented contemplation.
It does not explicitly address Śiva–Viṣṇu unity; its focus is the Purāṇic map of creation, within which later Kurma Purana sections develop the synthesis more directly.