Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 25

Solar Rays, Planetary Nourishment, Dhruva-Bondage of the Grahas, and the Lunar Cycle

अन्ये चाष्टौ ग्रहा ज्ञेयाः सूर्येणाधिष्ठिता द्विजाः / चन्द्रमाः सोमपुत्रश्च शुक्रश्चैव बृहस्पतिः / भौमो मन्दस्तथा राहुः केतुमानपि चाष्टमः

anye cāṣṭau grahā jñeyāḥ sūryeṇādhiṣṭhitā dvijāḥ / candramāḥ somaputraśca śukraścaiva bṛhaspatiḥ / bhaumo mandastathā rāhuḥ ketumānapi cāṣṭamaḥ

હે દ્વિજોઃ, સૂર્યના અધિષ્ઠાન હેઠળ રહેલા અન્ય આઠ ગ્રહો પણ જાણવાજોગ છે—ચંદ્રમા, સોમપુત્ર બુધ, શુક્ર, બૃહસ્પતિ, ભૌમ (મંગળ), મંદ (શનિ), રાહુ અને આઠમો કેતુ.

anyeothers
anye:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
aṣṭaueight
aṣṭau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural (numeral)
grahāḥplanets/seizers
grahāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन; Nominative plural
jñeyāḥare to be known
jñeyāḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Root√jñā (ज्ञा धातु) + ya (क्तव्य/यत्)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्/gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'to be known'
sūryeṇaby the Sun
sūryeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; Instrumental singular
adhiṣṭhitāḥpresided over
adhiṣṭhitāḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootadhi-√sthā (स्था धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'presided over/ruled'; उपसर्ग: अधि-
dvijāḥO twice-born (brahmins)
dvijāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; संबोधनार्थे अपि (address)
candramāḥthe Moon
candramāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandramas (चन्द्रमस् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
somaputraḥson of Soma (Budha/Mercury)
somaputraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'son of Soma'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
śukraḥVenus (Śukra)
śukraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
evaindeed/also
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
bṛhaspatiḥJupiter (Bṛhaspati)
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
bhaumaḥMars (Bhauma)
bhaumaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhauma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
mandaḥSaturn (Manda)
mandaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmanda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (name of Saturn)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) = 'likewise/so'
rāhuḥRāhu
rāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
ketumānKetu
ketumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootketumat (केतुमत् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle) = 'also'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
aṣṭamaḥthe eighth
aṣṭamaḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (ordinal)

Sūta (narrating Purāṇic cosmology to the sages), within the Kurma Purana’s cosmological discourse

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

S
Surya
C
Chandra
S
Soma
B
Budha (Somaputra)
S
Shukra
B
Brihaspati
B
Bhauma (Mangala)
S
Shani (Manda)
R
Rahu
K
Ketu

FAQs

Indirectly: by presenting grahas as “presided over” powers, the verse implies a higher ordering principle behind cosmic functions—consistent with the Purāṇic view that all deities and forces operate under a supreme governance, ultimately rooted in the one Reality (Ātman/Brahman) taught elsewhere in the text.

No direct yogic technique is taught in this verse; its contribution is cosmological orientation—understanding divine order (ṛta/niyati). In the Kurma Purana’s broader spiritual program, such right-view supports disciplined living (dharma) and steadiness of mind, prerequisites for higher Yoga and Pāśupata-oriented devotion.

It does so implicitly through synthesis: cosmic administration is described through devatā-hierarchy (here, the Sun presiding over grahas), a framework compatible with both Vaiṣṇava and Śaiva theologies in the Kurma Purana—where diverse divine powers function as coordinated manifestations within one sacred order.