Shloka 36
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
इन्द्र उवाच कर्म वा कीदृशं ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं च कीदृशम् / तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद
Transliteration
indra uvāca karma vā kīdṛśaṃ brahmanprāyaścittaṃ ca kīdṛśam / tatsarvaṃ śrotumicchāmi tanme vistarato vada
Translation
ઇન્દ્ર બોલ્યા—હે બ્રહ્મન, કર્મ કેવું છે અને પ્રાયશ્ચિત્ત કેવું છે? તે બધું સાંભળવા ઇચ્છું છું; મને વિસ્તારે કહો।
Word by Word
indraḥIndra
indraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘said’
karmadeed/act
karma:
Karma/Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative/predicate in question
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
kīdṛśamof what kind
kīdṛśam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; interrogative adjective agreeing with karma
brahmanO Brahman (sage)
brahman:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative singular
prāyaścittamexpiation
prāyaścittam:
Karma/Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootprāyaścitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative/predicate in question
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
kīdṛśamof what kind
kīdṛśam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; interrogative adjective agreeing with prāyaścittam
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; pronoun accusative singular (object)
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; adjective agreeing with tat (tat sarvam = all that)
śrotumto hear
śrotum:
Prayojana (प्रयोजन/infinitive purpose)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): ‘to hear’
icchāmiI wish
icchāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootiṣ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘I desire’
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; pronoun accusative singular (object of vada)
meto me
me:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; enclitic genitive ‘of me/to me’
vistarataḥin detail
vistarataḥ:
Rīti (रीति/ manner)
TypeIndeclinable
Rootvistaratas (अव्यय; विस्तार-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; adverb ‘in detail’
vadatell/speak
vada:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद