Previous Verse
Next Verse

Shloka 76

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

अग्नीषोमौ बिन्दुनादौ तथा प्रकृतिपूरुषौ / आधाराधेयनामानौ भोगमोक्षौ तथैव च

agnīṣomau bindunādau tathā prakṛtipūruṣau / ādhārādheyanāmānau bhogamokṣau tathaiva ca

અગ્નિ-સોમ, બિંદુ-નાદ, તેમજ પ્રકૃતિ-પુરુષ; ‘આધાર-આધેય’ નામે, અને ભોગ-મોક્ષ પણ એ જ રીતે (યુગલ) કહેવાય છે।

agnī-ṣomauAgni and Soma
agnī-ṣomau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक) + soma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; ‘Agni and Soma’
bindu-nādauBindu and Nāda
bindu-nādau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbindu (प्रातिपदिक) + nāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; ‘Bindu and Nāda’
tathālikewise/also
tathā:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक-अव्यय)
prakṛti-pūruṣauPrakṛti and Puruṣa
prakṛti-pūruṣau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprakṛti (प्रातिपदिक) + pūruṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; ‘Prakṛti and Puruṣa’
ādhāra-ādheya-nāmānaunamed ‘support’ and ‘supported’
ādhāra-ādheya-nāmānau:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootādhāra (प्रातिपदिक) + ādheya (प्रातिपदिक) + nāman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; बहुवचनार्थ-विशेषणम् ‘having the names “ādhāra” and “ādheya”’ (नामा-सम्बन्धः)
bhoga-mokṣauenjoyment and liberation
bhoga-mokṣau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhoga (प्रातिपदिक) + mokṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; ‘enjoyment and liberation’
tathā-evajust so/likewise indeed
tathā-eva:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय) + eva (अव्यय)
FormAdverb + emphatic particle (अव्यय-समुच्चय)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)