Shloka 20
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
कुम्भ स्पृशञ्छ्रीकामाप्तिरूपीकृतकलेवरम् / अष्टोत्तरशते जाते पुनर्दीपं प्रदर्शयेत्
Transliteration
kumbha spṛśañchrīkāmāptirūpīkṛtakalevaram / aṣṭottaraśate jāte punardīpaṃ pradarśayet
Translation
કુંભને સ્પર્શ કરતાં સાધક શ્રી-સમૃદ્ધિ અને કામ્ય-ફળપ્રાપ્તિનું સ્વરૂપ દેહ ધારણ કરે; અષ્ટોત્તરશત જપ પૂર્ણ થતાં ફરી દીપ દર્શાવવો।
Word by Word
कुम्भम्the pot
कुम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
स्पृशन्touching
स्पृशन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√स्पृश् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि—‘touching’
श्री-काम-आप्ति-रूपीकृत-कलेवरम्(the pot) whose body is made into the form of attaining prosperity and desires
श्री-काम-आप्ति-रूपीकृत-कलेवरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootश्री (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + आप्ति (प्रातिपदिक) + रूपीकृत (कृदन्त, √कृ धातु, णिच् + क्त) + कलेवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘श्रीकामाप्त्या रूपीकृतं कलेवरं यस्य’ इत्यर्थे (अर्थतः बहुव्रीहिसदृशः प्रयोगः), ‘कुम्भम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अष्ट-उत्तर-शतेwhen (the count) is 108
अष्ट-उत्तर-शते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; संख्यासमासः ‘शतस्य उत्तरं अष्ट’ = 108; ‘अष्टोत्तरशते’ = in (the count of) one hundred and eight
जातेwhen it has occurred
जाते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formभूतकाले क्त (past participle) ‘जात’; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सति-सप्तमी—‘when it has occurred’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (again)
दीपम्the lamp
दीपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रदर्शयेत्should show
प्रदर्शयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√दृश् (धातु) (causative sense ‘to show’)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्