Shloka 12
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
Devanagari script
कृत्वा पुरुषसूक्तेन षोडशैरुपचारकैः / आवाहना सने पाद्यमर्ध्यमाचमनं तथा
Transliteration
kṛtvā puruṣasūktena ṣoḍaśairupacārakaiḥ / āvāhanā sane pādyamardhyamācamanaṃ tathā
Translation
પુરુષસૂક્ત સાથે ષોડશ ઉપચારોથી વિધિપૂર્વક—આવાહન, આસન, પાદ્ય, અર્ઘ્ય અને આચમન વગેરે અર્પણ કરવું।
Word by Word
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: कृ; ‘having done’
पुरुषसूक्तेनby the Puruṣa-sūkta hymn
पुरुषसूक्तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपुरुषसूक्त (प्रातिपदिक; पुरुष + सूक्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (पुरुषस्य सूक्तम्)
षोडशैःwith sixteen
षोडशैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (upacārakaiḥ इत्यस्य)
उपचारकैःwith ritual services/offerings
उपचारकैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootउपचारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (करण), बहुवचन
आवाहनासनपाद्यअर्घ्यआचमनम्invocation, seat, water for feet, arghya-offering, and sipping-water
आवाहनासनपाद्यअर्घ्यआचमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआवाहन (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक) + पाद्य (प्रातिपदिक) + अर्घ्य (प्रातिपदिक) + आचमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective dvandva)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha/Upapada (सम्बन्ध/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: ‘thus/also’)