Shloka 26
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
मौनी विशुद्धहृदयः प्रविश्य मखमन्दिरम् / चारुकर्पूरकस्तूरीचन्दनादिविलेपितः
Transliteration
maunī viśuddhahṛdayaḥ praviśya makhamandiram / cārukarpūrakastūrīcandanādivilepitaḥ
Translation
મૌન ધારણ કરીને, વિશુદ્ધ હૃદયથી યજ્ઞમંદિરમાં પ્રવેશ કરી, સુંદર કપૂર, કસ્તૂરી, ચંદન આદિનો લેપ કરેલો રહે।
Word by Word
मौनीa silent/observant one (muni-like)
मौनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमौनिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/कर्ता (1st case, Nominative); एकवचन
विशुद्ध-हृदयःpure-hearted
विशुद्ध-हृदयः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशुद्ध (प्रातिपदिक) + हृदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय—‘विशुद्धं हृदयम् यस्य’ इति (pure-hearted); मौनी इत्यस्य विशेषण
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); उपसर्ग: प्र; पूर्वकालिक क्रिया
मख-मन्दिरम्the sacrificial hall/temple
मख-मन्दिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया/कर्म; एकवचन
चारु-कर्पूर-कस्तूरी-चन्दन-आदि-विलेपितःanointed with fine camphor, musk, sandalwood, etc.
चारु-कर्पूर-कस्तूरी-चन्दन-आदि-विलेपितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक) + कर्पूर (प्रातिपदिक) + कस्तूरी (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + वि-लिप् (धातु)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘विलेपित’ = anointed/smeared; ‘चारुकर्पूर…आदि’ इति करण/उपकरण-सम्बन्धेन तत्पुरुषः; मौनी इत्यस्य विशेषण