Shloka 17
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
तत्क्रमेण प्रवक्ष्यामि सावधानो मुने शृणु / प्रातरुत्थाय शिरसिस्मृत्वा कमलमुज्ज्वलम्
Transliteration
tatkrameṇa pravakṣyāmi sāvadhāno mune śṛṇu / prātarutthāya śirasismṛtvā kamalamujjvalam
Translation
હવે હું તેને ક્રમે કહીશ; હે મુને, સાવધાન રહી સાંભળો. પ્રાતઃ ઉઠીને, શિરસમાં ઉજ્જ્વલ કમળનું સ્મરણ કરવું.
Word by Word
तत्-क्रमेणin that order/sequence
तत्-क्रमेण:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनान्त अव्ययीभावार्थे (instrumental used adverbially); तत्पुरुष (तस्य क्रमः)
प्रवक्ष्यामिI shall explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
सावधानःattentive
सावधानः:
Sambodhana-anvaya (सम्बोधनान्वय)
TypeAdjective
Rootसावधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to implied 'त्वम्')
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb of time)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव
शिरसिin/on the head
शिरसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन
स्मृत्वाhaving remembered/meditated upon
स्मृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव
कमलम्lotus
कमलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
उज्ज्वलम्bright, radiant
उज्ज्वलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (कमलम्)