Shloka 7
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
साधिकाक्षरषट्केन कौलिनी त्वष्टमी मता / एता देव्यो जपरता मुक्ताभरणमण्डिताः
Transliteration
sādhikākṣaraṣaṭkena kaulinī tvaṣṭamī matā / etā devyo japaratā muktābharaṇamaṇḍitāḥ
Translation
સાધિક અક્ષરોના ષટ્કથી યુક્ત અષ્ટમી દેવી ‘કૌલિની’ તરીકે મતા. આ દેવીઓ જપમાં રત છે અને મુક્તાના આભૂષણોથી મંડિત છે.
Word by Word
साधिक-अक्षर-षट्केनby/with the set of six syllables with an addition
साधिक-अक्षर-षट्केन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसाधिक (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक) + षट्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular; समासः—तत्पुरुष (साधिकानाम् अक्षराणां षट्केन)
कौलिनीKaulinī (name of the goddess/śakti)
कौलिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकौलिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
तुand/indeed
तु:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अष्टमीthe eighth (śakti/kalā/vidyā)
अष्टमी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
मताis considered
मता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; predicative passive sense = 'is considered'
एताःthese
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Pronoun, nominative plural
देव्यःgoddesses
देव्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
जप-रताःdevoted to mantra-recitation
जप-रताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजप (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; समासः—तत्पुरुष (जपे रताः = devoted to japa)
मुक्ता-आभरण-मण्डिताःadorned with pearl ornaments
मुक्ता-आभरण-मण्डिताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ता (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + मण्डित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; समासः—तत्पुरुष (मुक्ताभरणैः मण्डिताः = adorned with pearl-ornaments)