Shloka 52
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
चतुर्थो मञ्चपादस्तु कर्णिकारकसाररुक् / ईश्वरात्मा स विज्ञेय ईशदिग्भागमाश्रितः
Transliteration
caturtho mañcapādastu karṇikārakasāraruk / īśvarātmā sa vijñeya īśadigbhāgamāśritaḥ
Translation
ચોથો મંચપાદ કર્ણિકારના સાર જેવો તેજસ્વી છે. તે ઈશ્વરાત્મા તરીકે જાણવો, ઈશ-દિશાના ભાગમાં આશ્રિત છે.
Word by Word
caturthaḥthe fourth
caturthaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturtha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
mañca-pādaḥthe couch-leg
mañca-pādaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmañca (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (leg of the couch/throne)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
karṇikāraka-sāra-rukgolden-lustrous like karṇikāra (flower) essence
karṇikāraka-sāra-ruk:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkarṇikāraka (प्रातिपदिक) + sāra (प्रातिपदिक) + ruk (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (having the hue/lustre of karṇikāra essence)
īśvara-ātmāof the nature of the Lord
īśvara-ātmā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootīśvara (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (of the nature of Īśvara)
saḥhe/that one
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
vijñeyaḥto be known
vijñeyaḥ:
Vidhi (विधेय/विधान)
TypeAdjective
Rootvi-jñā (धातु) + ya (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (to be known), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
īśa-dig-bhāgamthe Īśa (northeast) quarter
īśa-dig-bhāgam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootīśa (प्रातिपदिक) + diś (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (the Īśa-direction quarter)
āśritaḥresorting to/located in
āśritaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-śri (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त-भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन