Shloka 16
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
एतेषामायुधानां तु परिवारायुधान्यलम् / वर्तन्ते ऽस्त्रान्तरे तत्र तेषां संख्या तु कोटिशः
Transliteration
eteṣāmāyudhānāṃ tu parivārāyudhānyalam / vartante 'strāntare tatra teṣāṃ saṃkhyā tu koṭiśaḥ
Translation
આ આયુધોના પરિઘમાં સહાયક આયુધો પણ પૂરતા પ્રમાણમાં વર્તે છે; તે અસ્ત્રસમૂહમાં તેમની સંખ્યા તો કરોડો છે.
Word by Word
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (pronoun)
आयुधानाम्of weapons
आयुधानाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
परिवार-आयुधानिattendant weapons
परिवार-आयुधानि:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिवार (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'परिवारस्य आयुधानि'
अलम्in abundance/sufficiently
अलम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), पर्याप्त्यर्थे (in the sense of sufficiency)
वर्तन्तेexist/are found
वर्तन्ते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद (Ātmanepada)
अस्त्र-अन्तरेin the interval/space among weapons
अस्त्र-अन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: 'अस्त्राणाम् अन्तरम्'
तत्रthere
तत्र:
देशाधिकरण (Locative setting)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तेषाम्of them
तेषाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (pronoun)
संख्याnumber
संख्या:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तुindeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थ (indeed)
कोटिशःby crores
कोटिशः:
परिमाण-क्रियाविशेषण (Quantifying adverb)
TypeIndeclinable
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + शस् (तद्धित/अव्ययीभावार्थ)
Formअव्यय (indeclinable), शस्-प्रत्ययान्त (adverbial in -śas), परिमाणवाचक (by crores)