Shloka 78
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
अत्यन्तकोमलान्यत्र सदा विकसितानि च / नवसौरभहृद्यानि विशङ्कटदलानि च / बहुशः संति पद्मानि कोडीनामपि कोडिशः
Transliteration
atyantakomalānyatra sadā vikasitāni ca / navasaurabhahṛdyāni viśaṅkaṭadalāni ca / bahuśaḥ saṃti padmāni koḍīnāmapi koḍiśaḥ
Translation
ત્યાંના પદ્મો અત્યંત કોમળ છે, સદા વિકસિત રહે છે; નવી સુગંધથી હૃદયહારી અને વિશાળ દળવાળા છે; કરોડોની પણ કરોડ સંખ્યામાં બહુ કમળો છે।
Word by Word
अत्यन्त-कोमलानिexceedingly tender/soft
अत्यन्त-कोमलानि:
Visheshana (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootअत्यन्त (अव्यय) + कोमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन; विशेषण (of पद्मानि)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/locative setting)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
सदाalways
सदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
विकसितानिbloomed/opened
विकसितानि:
Visheshana (विशेषण/modifier of पद्मानि)
TypeAdjective
Rootवि+कस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, adjectival); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
नव-सौरभ-हृद्यानिpleasing with fresh fragrance
नव-सौरभ-हृद्यानि:
Visheshana (विशेषण/modifier of पद्मानि)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + सौरभ (प्रातिपदिक) + हृद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
विशङ्कट-दलानिhaving broad/spreading petals
विशङ्कट-दलानि:
Visheshana (विशेषण/modifier of पद्मानि)
TypeAdjective
Rootविशङ्कट (प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
बहुशःin great numbers; many
बहुशः:
Prakara (प्रकार/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootबहुशः (अव्यय)
Formप्रकार/परिमाणवाचक अव्यय (adverb: in many ways/many times)
सन्तिare/exist
सन्ति:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
पद्मानिlotuses
पद्मानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कोडीनाम्of crores
कोडीनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकोडि (प्रातिपदिक; संख्या/measure)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारक अव्यय (particle: even/also)
कोडिशःin crores; crore-wise
कोडिशः:
Pramana (प्रमाण/measure)
TypeIndeclinable
Rootकोडिशः (अव्यय; कोडि-शस्)
Formपरिमाणवाचक अव्यय (adverb: by crores/in crores)