Shloka 16
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
कारणपुरुषा ऊचुः प्रथमं मेरुपृष्ठे तु निषधे च महीधरे / हेमकूटे हिमगिरौ पञ्चमे गन्धमादने
Transliteration
kāraṇapuruṣā ūcuḥ prathamaṃ merupṛṣṭhe tu niṣadhe ca mahīdhare / hemakūṭe himagirau pañcame gandhamādane
Translation
કારણપુરુષોએ કહ્યું— “પ્રથમ મેરુના પૃષ્ઠ પર, પછી નિષધ પર્વત પર; હેમકૂટમાં, હિમગિરિમાં, અને પાંચમું ગંધમાદનમાં.”
Word by Word
कारणपुरुषाःthe causal beings
कारणपुरुषाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
प्रथमम्first
प्रथमम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbial accusative: ‘firstly’)
मेरुपृष्ठेon Meru’s back/slope
मेरुपृष्ठे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘मेरोः पृष्ठम्’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
तुindeed/and
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
निषधेin/at Niṣadha (mountain)
निषधे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिषध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (पर्वतनाम)
चand
च:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
महीधरेon the mountain
महीधरे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहीधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘mountain’ (नाम)
हेमकूटेat Hemakūṭa
हेमकूटे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + कूट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (पर्वतनाम)
हिमगिरौat Himagiri
हिमगिरौ:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहिम (प्रातिपदिक) + गिरि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (पर्वतनाम)
पञ्चमेin the fifth
पञ्चमे:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal adjective)
गन्धमादनेat Gandhamādana
गन्धमादने:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक) + मादन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (पर्वतनाम)