Shloka 84
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
क्रोधहुङ्कारतुमुलाः प्रत्य पद्यन्त दानवान् / पुनः प्रचण्डफूत्कारबधिरीकृतविष्टपाः
Transliteration
krodhahuṅkāratumulāḥ pratya padyanta dānavān / punaḥ pracaṇḍaphūtkārabadhirīkṛtaviṣṭapāḥ
Translation
ક્રોધના હુંકારથી ગર્જતા તેઓ દાનવો પર તૂટી પડ્યા; ફરી તેમના પ્રચંડ ફૂંકારથી લોકો જાણે બેહરા થઈ ગયા.
Word by Word
क्रोधहुङ्कारतुमुलाःtumultuous with angry roars
क्रोधहुङ्कारतुमुलाः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रोध+हुङ्कार+तुमुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—क्रोध-हुङ्कार (तत्पुरुषः) + तुमुल (कर्मधारय-प्रायः)
प्रतिtowards
प्रति:
Kriya-yoga (क्रियायोग/particle)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय, दिशाबोधक (towards)
पद्यन्तadvanced / marched
पद्यन्त:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; धातु—पद्/पद्य (गत्यर्थ)
दानवान्the Dānavas (demons)
दानवान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
प्रचण्डफूत्कारबधिरीकृतविष्टपाःwhose fierce snorts made the worlds deaf
प्रचण्डफूत्कारबधिरीकृतविष्टपाः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रचण्ड+फूत्कार+बधिरीकृत+विष्टप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—प्रचण्ड-फूत्कार (कर्मधारय/तत्पुरुष) + बधिरीकृत (कृदन्त) + विष्टप; बहुव्रीहिः ‘येषां प्रचण्डफूत्कारैः विष्टपः बधिरीकृतः’