Shloka 55
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
मायाविनी दुललिता काचित्स्त्री युद्धदुर्मदा / बहुभिः स्वसमानाभिः स्त्रीभिर्युक्ता हिनस्ति नः
Transliteration
māyāvinī dulalitā kācitstrī yuddhadurmadā / bahubhiḥ svasamānābhiḥ strībhiryuktā hinasti naḥ
Translation
માયાવાળી, અતિ ચપળ એવી એક સ્ત્રી યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત છે; પોતાની સમાન ઘણી સ્ત્રીઓ સાથે મળીને તે અમને હાનિ પહોંચાડે છે.
Word by Word
मायाविनीillusion-possessing; magical
मायाविनी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमायाविन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (स्त्री)
दुललिताvery charming/delicate
दुललिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुललित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
काचित्a certain
काचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितार्थ (indefinite)
स्त्रीwoman
स्त्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
युद्धदुर्मदाmad with battle-fury
युद्धदुर्मदा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुद्ध + दुर्मद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (युद्धे दुर्मदा/युद्धेन दुर्मदा) विशेषण
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; विशेषण (स्त्रीभिः)
स्वसमानाभिःwith women equal to herself
स्वसमानाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्व + समान (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष (स्वस्य समानाः) विशेषण (स्त्रीभिः)
स्त्रीभिःby/with women
स्त्रीभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
युक्ताjoined; accompanied
युक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (स्त्री) सह-सम्बन्धे
हिनस्तिstrikes; harms
हिनस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नःus
नः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/द्वितीया (6th/2nd case), बहुवचन; अत्र कर्म (us)