Shloka 52
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
भो भो मदीयास्तनया भवतां कः समो भुवि / भवतामेव सत्येन जितं विश्वं मया पुरा
Transliteration
bho bho madīyāstanayā bhavatāṃ kaḥ samo bhuvi / bhavatāmeva satyena jitaṃ viśvaṃ mayā purā
Translation
અરે અરે, મારા પુત્રો! ધરતી પર તમારો સમો કોણ છે? તમારાં જ સત્ય-પરાક્રમથી મેં પૂર્વે સમગ્ર વિશ્વ જીત્યું હતું.
Word by Word
bhoO!
bho:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeIndeclinable
Rootbho (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
bhoO!
bho:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeIndeclinable
Rootbho (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात
madīyāḥmy
madīyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmadīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; स्वत्ववाचक विशेषण (possessive: ‘my’)
tanayāḥsons
tanayāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative sense in address)
TypeNoun
Roottanaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
bhavatāmof you; your
bhavatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; आदरार्थ सर्वनाम (‘you’)
kaḥwho
kaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
samaḥequal
samaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक; स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन
bhavatāmof you; by you (contextually)
bhavatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; आदरार्थ सर्वनाम
evaindeed; only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
satyenaby truth; truly
satyena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
jitamconquered
jitam:
Kriyā (क्रिया/Predicate participle)
TypeVerb
Root√ji (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘conquered’
viśvamthe whole world
viśvam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; उत्तमपुरुष सर्वनाम
purāformerly; earlier
purā:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)