Shloka 31
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
परस्य कटकं नैव यथा जानाति ते गतिम् / तथा गुप्तसमाचारः पार्ष्णिग्राहं समाचर
Transliteration
parasya kaṭakaṃ naiva yathā jānāti te gatim / tathā guptasamācāraḥ pārṣṇigrāhaṃ samācara
Translation
શત્રુનું કટક તારી ગતિ જાણે નહીં એવી રીતે ગુપ્ત સમાચાર-વ્યવસ્થા કર; અને પાછળથી પકડવાની (પાર્ષ્ણિગ્રાહ) નીતિ આચર.
Word by Word
परस्यof the enemy/other
परस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कटकम्camp/army detachment
कटकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकटक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
नnot
न:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
यथाas, so that
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक अव्यय (comparative/relative adverb)
जानातिknows
जानाति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-रूप (Genitive/Dative), एकवचन; अत्र षष्ठी (Genitive): 'thy/your'
गतिम्movement, course
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
तथाthus, in that way
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतद्-प्रकारवाचक अव्यय (correlative adverb): 'thus/in such a way'
गुप्तसमाचारःsecret intelligence/report
गुप्तसमाचारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √गुप्) + समाचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; कर्मधारयः: 'गुप्तः समाचारः' = secret intelligence/communication
पार्ष्णिग्राहम्a heel-grasper (rear-attacker/spy)
पार्ष्णिग्राहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्राह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: 'पार्ष्णेः ग्राहः' = heel-grasper (one who seizes from behind)
समाचरpractice/undertake
समाचर:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ√चर् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन