Shloka 88
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
मर्दयन्ति सुरारातिसैन्यं दशनकोटिभिः / पराक्रमं बहुविधं तेनिरे ते निरेनसः
Transliteration
mardayanti surārātisainyaṃ daśanakoṭibhiḥ / parākramaṃ bahuvidhaṃ tenire te nirenasaḥ
Translation
તેઓ દાંતની કરોડો ધારથી દેવશત્રુઓની સેના મર્દન કરતા; નિષ્પાપ તે વીરોએ અનેકવિધ પરાક્રમ આચર્યા।
Word by Word
मर्दयन्तिthey crush; they trample
मर्दयन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मृद् (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
सुर-अराति-सैन्यम्the army of the gods’ enemies
सुर-अराति-सैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + अराति (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुष: ‘army of the enemies of the gods’
दशन-कोटिभिःwith crores of teeth
दशन-कोटिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदशन (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); ‘with crores of teeth’ (instrumental of means)
पराक्रमम्valor; prowess
पराक्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
बहु-विधम्manifold; of many kinds
बहु-विधम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying पराक्रमम्
तेनिरेthey displayed; they extended
तेनिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√तन् (धातु)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); ‘they stretched/displayed’
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन) — pronoun ‘they/those’
निरेनसःsinless; faultless
निरेनसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्-एनस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); ‘free from sin/fault’