Shloka 43
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
यद्यपि स्त्री तथाप्येषा नावमान्या कदाचन / अल्पो ऽपि रिपुरात्मज्ञैर्नावमान्यो जिगीषुभिः
Transliteration
yadyapi strī tathāpyeṣā nāvamānyā kadācana / alpo 'pi ripurātmajñairnāvamānyo jigīṣubhiḥ
Translation
યદ્યપિ તે સ્ત્રી છે, તથાપિ તેને કદી અવમાન ન કરવો; આત્મજ્ઞ અને વિજય ઇચ્છનારાઓ નાનાં શત્રુને પણ તુચ્છ નથી માનતા.
Word by Word
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक अव्यय (conditional particle: if)
अपिeven, though
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपेक्षार्थक/सम्भावनार्थक अव्यय (even/though)
स्त्रीa woman
स्त्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
अपिeven so, yet
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (yet/even)
एषाthis (woman)
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; demonstrative pronoun
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अवमान्याto be despised
अवमान्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअवमान्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)
कदाचनever, at any time
कदाचन:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (at any time/ever)
अल्पःsmall, insignificant
अल्पः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपेक्षार्थक अव्यय (even)
रिपुःenemy
रिपुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
आत्मज्ञैःby the wise (self-knowing)
आत्मज्ञैः:
Kartr-karana (कर्ता-करण/agentive instrument)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; ‘आत्मानं जानन्ति’ (self-knowing, wise)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अवमान्यःto be despised
अवमान्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअवमान्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)
जिगीषुभिःby those wishing to conquer
जिगीषुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Root√जि (धातु) + जिगीषु (कृदन्त, उ-प्रत्यय; desiderative adjective)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; इच्छार्थक (desiderative) ‘victory-seeking’