Shloka 5
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
प्रावृषेण्यपयोवाहव्यूहनीलवपुर्ल्लता / किरिचक्ररथेन्द्रस्य सालङ्कारायते सदा / पोत्रिणी पुत्रिताशेषविश्वावर्तकदंबिका
Transliteration
prāvṛṣeṇyapayovāhavyūhanīlavapurllatā / kiricakrarathendrasya sālaṅkārāyate sadā / potriṇī putritāśeṣaviśvāvartakadaṃbikā
Translation
વર્ષાકાળના જળપ્રવાહના સમૂહ જેવી નીલવર્ણ કાયાવાળી તે લતા-સદૃશ શક્તિ કિરીચક્ર-રથેન્દ્રને સદા અલંકૃત કરે છે. તે પાત્રિણી, પુત્રિતા અને સમગ્ર વિશ્વચક્રને ફેરવનારી દંબિકા છે.
Word by Word
prāvṛṣeṇya-payovāha-vyūha-nīla-vapuḥ-latāa creeper with a dark body like a mass of rain-bearing clouds
prāvṛṣeṇya-payovāha-vyūha-nīla-vapuḥ-latā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprāvṛṣeṇya (प्रातिपदिक) + payovāha (प्रातिपदिक) + vyūha (प्रातिपदिक) + nīla (प्रातिपदिक) + vapuḥ (प्रातिपदिक) + latā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः बहुपद-तत्पुरुषः (विशेषण-विशेष्यभावः)
kiricakra-ratha-indrasyaof the lord of the Kiri-cakra chariot
kiricakra-ratha-indrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkiricakra (प्रातिपदिक) + ratha (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); समासः तत्पुरुषः
sa-alaṅkārāyateadorns / is adorned
sa-alaṅkārāyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + alaṅkārāya (अलङ्कार √kṛ (धातु) + णिच्)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); denominative/causative sense ‘to adorn’ (अलङ्कारयति-धात्वर्थः); with prefix sa- ‘together/fully’
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
potriṇīPotriṇī (name of a goddess/śakti)
potriṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpotriṇī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
putritā-śeṣa-viśva-āvartaka-daṃbikāDaṃbikā who makes the entire world (all that remains) turn/whirl; ‘putritā’ (as an epithet)
putritā-śeṣa-viśva-āvartaka-daṃbikā:
Apposition (समानााधिकरण/विशेष्य)
TypeNoun
Rootputritā (प्रातिपदिक) + śeṣa (प्रातिपदिक) + viśva (प्रातिपदिक) + āvartaka (प्रातिपदिक) + daṃbikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः बहुपद-तत्पुरुषः