Shloka 102
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
समुद्रमन्त्यं मध्यं च परार्द्धं च परं ततः / एवमष्टादशैतानि स्थानानि गणनाविधौ
Transliteration
samudramantyaṃ madhyaṃ ca parārddhaṃ ca paraṃ tataḥ / evamaṣṭādaśaitāni sthānāni gaṇanāvidhau
Translation
ત્યારબાદ ‘સમુદ્ર’, ‘અંત્ય’, ‘મધ્ય’, ‘પરાર્ધ’ અને પછી ‘પર’ આવે છે. આ રીતે ગણનાવિધિમાં આ અઢાર સ્થાન છે.
Word by Word
samudramsamudra (a named number)
samudram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संज्ञा/संख्या
antyamthe last
antyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootantya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (last/final)
madhyamthe middle
madhyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (middle)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
parārddhamparārdha
parārddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparārddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संज्ञा/संख्या
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
paramthe supreme
param:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (supreme/ultimate)
tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तर (thereafter)
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/निगमन (thus/in this way)
aṣṭādaśaeighteen
aṣṭādaśa:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa + daśa (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral) ‘18’; समाहार-द्वन्द्व (copulative yielding a number)
etānithese
etāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)
sthānāniplaces/positions
sthānāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)
gaṇanā-vidhauin the procedure of counting
gaṇanā-vidhau:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgaṇanā + vidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (in the method of counting)