Shloka 37
ललितापरमेश्वरी-सेनाजय-यात्रा
Lalitā Parameśvarī’s Army-March for Victory
Devanagari script
देवद्विषमति क्रुद्धा भ्रुकुटीकुटिलाननाः / एतासामपि नामानि समाकर्मय कुम्भज
Transliteration
devadviṣamati kruddhā bhrukuṭīkuṭilānanāḥ / etāsāmapi nāmāni samākarmaya kumbhaja
Translation
દેવદ્વેષીઓ પર ક્રોધિત, ભ્રુકુટીથી વાંકું થયેલા મુખવાળા—હે કુંભજ! એમનાં નામો પણ ક્રમથી ગોઠવો.
Word by Word
देव-द्विषःhaters of the gods
देव-द्विषः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + द्विष् (धातु) + क्विप्/प्रातिपदिक-निर्माण (द्विष्→द्विष्/द्विष)
Formतत्पुरुष-समास (‘देवान् द्विषन्ति’); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
अतिexceedingly
अति:
सम्बन्ध (intensifier)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपसर्ग/अतिशयार्थक (intensifier)
क्रुद्धाःangry
क्रुद्धाः:
कर्ता-विशेषण (adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त; adjectival); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
भ्रुकुटी-कुटिल-आननाःwhose faces are contorted with frowning brows
भ्रुकुटी-कुटिल-आननाः:
कर्ता-विशेषण (adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootभ्रुकुटी (प्रातिपदिक) + कुटिल (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (possessive: ‘भ्रुकुट्या कुटिलम् आननं येषाम्’); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
एतासाम्of these (women)
एतासाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (inclusion)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक (also/even)
नामानिnames
नामानि:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन
समाकर्मयenumerate/describe properly
समाकर्मय:
क्रिया (action)
TypeVerb
Rootसम् + आ + कृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
कुम्भजO Kumbhaja (Agastya)
कुम्भज:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootकुम्भज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति (Vocative/8th), एकवचन; (अगस्त्य-नाम)