Shloka 8
ललिताप्रादुर्भाव-स्तुति
Lalita’s Cosmic Praise and Body–Cosmos Correspondences
Devanagari script
परात्परतरे मातस्तेजस्तेजीयसामपि / अतलं तु भवेत्पादौ वितलं जानुनी तव
Transliteration
parātparatare mātastejastejīyasāmapi / atalaṃ tu bhavetpādau vitalaṃ jānunī tava
Translation
હે માતા! તમે પરાત્પરતર છો; તેજસ્વીઓના તેજથી પણ વધુ તેજોમયી છો. તમારા પાદ અતલ છે અને તમારા જાનુ વિતલ કહેવાય છે.
Word by Word
परात्beyond
परात्:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अपादानार्थ/तुलनार्थ (‘from/beyond’)
परतरेmore transcendent
परतरे:
सम्बोधन (Vocative)
TypeAdjective
Rootपरतर (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन/सप्तमी, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; तरप्-प्रत्यय (comparative)
मातःO Mother
मातः:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
तेजःsplendour
तेजः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
तेजीयसाम्of the more splendid (ones)
तेजीयसाम्:
सम्बन्ध (Genitive of comparison)
TypeAdjective
Rootतेजीयस् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; ईयसुन्-प्रत्यय (comparative)
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; ‘even’
अतलम्Atala (nether region)
अतलम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअतल (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; पाताल-भेदनाम
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (‘but/indeed’)
भवेत्would be / may be
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
पादौ(your) two feet
पादौ:
अधिकरण/आश्रय (Locus/Support)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (Dual), पुंलिङ्ग
वितलम्Vitala (nether region)
वितलम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootवितल (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; पाताल-भेदनाम
जानुनी(your) two knees
जानुनी:
अधिकरण/आश्रय (Locus/Support)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (Dual), नपुंसकलिङ्ग
तवyour
तव:
सम्बन्ध (Possessor/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम