Shloka 84
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
तदानीमेव तद्बाहुमंमर्द्दन विमूर्च्छिताः / श्वसितुं चापि पटवो नाभवन्नाकिनां गणाः
Transliteration
tadānīmeva tadbāhumaṃmarddana vimūrcchitāḥ / śvasituṃ cāpi paṭavo nābhavannākināṃ gaṇāḥ
Translation
એ જ ક્ષણે તેના ભુજમર્દનથી દેવગણ મૂર્છિત થયા; શ્વાસ લેવા સુધી પણ તેઓ સમર્થ રહ્યા નહીં।
Word by Word
तदानीम्then
तदानीम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: at that time)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
तद्बाहुमर्द्दनthe crushing of his arm
तद्बाहुमर्द्दन:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् + बाहु + मर्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘तस्य बाहोः मर्दनम्’ (the crushing/pressing of his arm)
विमूर्च्छिताःfainted
विमूर्च्छिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि+मूर्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘fainted’
श्वसितुम्to breathe
श्वसितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/infinitival purpose)
TypeVerb
Rootश्वस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to breathe’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षाबोधक-अव्यय (also/even)
पटवःcapable/strong
पटवः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपटु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (गणाः)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
अभवन्were
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नाकिनाम्of the gods (heavenly beings)
नाकिनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
गणाःgroups/hosts
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन