Shloka 60
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
अरुणेन दुकूलेन सुस्पर्शेन तनीयसा / अलङ्कृतनितंबाढ्या जघनाभोगभासुरा
Transliteration
aruṇena dukūlena susparśena tanīyasā / alaṅkṛtanitaṃbāḍhyā jaghanābhogabhāsurā
Translation
અરુણ વર્ણના, મૃદુસ્પર્શી અને સૂક્ષ્મ દુકૂલથી તે આવૃત છે; અલંકારોથી સજ્જ, ભરાવદાર નિતંબવાળી, અને વિશાળ જઘનની કાંતિથી દીપ્ત છે।
Word by Word
aruṇenawith a red (garment)
aruṇena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootaruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-विशेषणरूपम् (Adjectival), तृतीया (Instrumental 3rd), एकवचन (Singular); ‘by/with red (cloth)’
dukūlenawith fine silk cloth
dukūlena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdukūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental 3rd), एकवचन (Singular)
su-sparśenawith very soft touch
su-sparśena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय-उपसर्ग/पूर्वपद) + sparśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental 3rd), एकवचन (Singular); कर्मधारयः: ‘सु-स्पर्श’ = very soft to touch
tanīyasāwith a finer (thin) one
tanīyasā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Roottanīyas (प्रातिपदिक; comparative of tanu)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-विशेषणरूपम् (Adjectival), तृतीया (Instrumental 3rd), एकवचन (Singular); तरप्-तुल्यः (comparative): ‘thinner/finer’
alaṅkṛta-nitaṃbā-āḍhyārichly endowed with an adorned buttock/hips
alaṅkṛta-nitaṃbā-āḍhyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootalaṅkṛta (कृदन्त; √kṛ (धातु) + alaṃ, past participle) + nitaṃbā (प्रातिपदिक) + āḍhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative 1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः: ‘अलङ्कृतः नितम्बः यस्याः सा’ / ‘अलङ्कृत-नितम्बा’ + ‘आढ्या’ (rich/abundant)
jaghana-ābhoga-bhāsurāradiant with the fullness of the hips
jaghana-ābhoga-bhāsurā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjaghana (प्रातिपदिक) + ābhoga (प्रातिपदिक) + bhāsurā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative 1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः: ‘जघनस्य आभोगेन भासुरा’ (shining due to the fullness/roundness of the hips)