Shloka 5
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
सुराणामसुराणां च रणं वीक्ष्य सुदारुणम् / ब्रह्मा निजपदं प्राप शंभुः कैलासमास्थितः
Transliteration
surāṇāmasurāṇāṃ ca raṇaṃ vīkṣya sudāruṇam / brahmā nijapadaṃ prāpa śaṃbhuḥ kailāsamāsthitaḥ
Translation
દેવો અને અસુરોનું અતિ ભયંકર યુદ્ધ જોઈ બ્રહ્મા પોતાના નિજ ધામે ગયા; અને શંભુ કૈલાસ પર અધિષ્ઠિત થયા.
Word by Word
surāṇāmof the gods
surāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
asurāṇāmof the demons
asurāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
raṇambattle
raṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√īkṣ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having seen’
su-dāruṇamvery dreadful
su-dāruṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + dāruṇa (प्रातिपदिक)
Formसमासः: कर्मधारय (intensifying: ‘very terrible’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (raṇam इति विशेषणम्)
brahmāBrahmā
brahmā:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nija-padamhis own abode/state
nija-padam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुष (determinative) ‘निजं पदम्’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
prāpaattained, reached
prāpa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√āp (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
śaṃbhuḥŚambhu (Śiva)
śaṃbhuḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃbhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kailāsamKailāsa
kailāsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkailāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
āsthitaḥhaving resorted to / having taken (his seat at)
āsthitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√sthā (धातु)
Formक्त (past participle), परस्मैपद-भावे; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (śaṃbhuḥ इति कर्तरि)