Shloka 122
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
संप्रप्तेषु महर्लोकं यस्मिंस्ते कल्पवासिनः / अजिताद्या गणा यत्र आयुष्मन्तश्चतुर्दश
Transliteration
saṃprapteṣu maharlokaṃ yasmiṃste kalpavāsinaḥ / ajitādyā gaṇā yatra āyuṣmantaścaturdaśa
Translation
જ્યારે તે કલ્પવાસી મહર્લોકને પ્રાપ્ત થાય છે—જ્યાં અજિત વગેરે ચૌદ આયુષ્માન્ ગણો નિવાસ કરે છે.
Word by Word
संप्राप्तेषुwhen (they) have reached
संप्राप्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + √प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (having reached/arrived)
महर्लोकम्Maharloka
महर्लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहः (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (महः-लोकः)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
कल्प-वासिनःdwellers for a kalpa
कल्प-वासिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (कल्पे वासिनः)
अजित-आद्याःbeginning with Ajita
अजित-आद्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजित (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (अजितः आदिः येषाम्)
गणाःgroups, hosts
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यत्रwhere
यत्र:
Desha (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: 'where')
आयुष्मन्तःlong-lived, endowed with life
आयुष्मन्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुष्मन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण (indeclinable-like numeral); समासः—द्वन्द्व/संख्यासमास (four and ten = fourteen)