Shloka 45
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
यामा इति समाख्याता देवाः स्वायंभुवेतरे / यमस्य पुत्रा यज्ञस्य तस्माद्यामास्तु ते स्मृताः
Transliteration
yāmā iti samākhyātā devāḥ svāyaṃbhuvetare / yamasya putrā yajñasya tasmādyāmāstu te smṛtāḥ
Translation
સ્વાયંભુવ મન્વંતરના તે દેવો ‘યામા’ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા. તેઓ યજ્ઞના પુત્રો હોવાથી ‘યામા’ નામે સ્મરાય છે.
Word by Word
yāmāḥYāmās
yāmāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyāma (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
itithus (called)
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइत्यादि-उद्धरणसूचक अव्यय (quotative particle)
samākhyātāḥare called
samākhyātāḥ:
Kriya (क्रिया/Predicative participle)
TypeVerb
Rootsam-ā-khyā (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), प्रथमा (Nom.), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); अर्थः ‘named/called’
devāḥgods
devāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
svāyaṃbhuva-itareother than Svāyaṃbhuva (Manu)
svāyaṃbhuva-itare:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsvāyaṃbhuva (प्रातिपदिक) + itara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative): ‘svāyaṃbhuve itare’ = ‘other than Svāyaṃbhuva’; प्रथमा (Nom.), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); devāḥ इति विशेषणम्
yamasyaof Yama
yamasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootyama (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
putrāḥsons
putrāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
yajñasyaof Yajña
yajñasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
tasmāttherefore / from that
tasmāt:
Apadana (अपादान/Ablative source)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सर्वनाम
yāmāḥYāmās
yāmāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyāma (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक अव्यय (particle: ‘but/indeed’)
tethey
te:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); सर्वनाम
smṛtāḥare known/remembered
smṛtāḥ:
Kriya (क्रिया/Predicative participle)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), प्रथमा (Nom.), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); अर्थः ‘are remembered/known’