Shloka 34
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
सा दिवं पृथिवीं चैव महिम्ना व्याप्य सुस्थिता / ब्रह्माणः सा तनुः पूर्वा दिवमावृत्य तिष्टतः
Transliteration
sā divaṃ pṛthivīṃ caiva mahimnā vyāpya susthitā / brahmāṇaḥ sā tanuḥ pūrvā divamāvṛtya tiṣṭataḥ
Translation
તે પોતાની મહિમાથી સ્વર્ગ અને પૃથ્વીને વ્યાપીને સુસ્થિર રહી. તે બ્રહ્માની પ્રાચીન તનુ હતી, જે દ્યુલોકને આવરીને સ્થિત હતી.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
पृथिवीम्earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (particle: emphasis/only/indeed)
महिम्नाby (her) greatness
महिम्ना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन — 'by greatness'
व्याप्यhaving pervaded
व्याप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootव्याप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; उपसर्गः—वि; 'having pervaded'
सुस्थिताwell-established
सुस्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + स्थित (स्था-धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past participle) — 'well-established'
ब्रह्माणःof Brahmā
ब्रह्माणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन — 'of Brahmā'
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तनुःbody/form
तनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूर्वाformer/earlier
पूर्वा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — adjective qualifying तनुः
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आवृत्यhaving covered
आवृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; उपसर्गः—आ; 'having covered/enveloped'
तिष्टतःstands / remains
तिष्टतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; वैदिक/पुराण-प्रयोगे रूपम् (tiṣṭhati/tiṣṭhataḥ)