Shloka 53
लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification
Devanagari script
एकविंशमथर्वाणमाप्तोर्यामं तथैव च / अनुष्टुभं सवैराजं चतुर्थादसृजन्मुखात्
Transliteration
ekaviṃśamatharvāṇamāptoryāmaṃ tathaiva ca / anuṣṭubhaṃ savairājaṃ caturthādasṛjanmukhāt
Translation
ચોથા મુખમાંથી તેણે એકવિંશ સ્તોમ, અથર્વવેદ, આપ્તોર્યામ, અનુષ્ટુભ છંદ અને વૈરાજ પણ સર્જ્યાં.
Word by Word
एकविंशम्twenty-first / twenty-onefold
एकविंशम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootएकविंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (21)
अथर्वाणम्Atharvan (Atharva-veda/chant)
अथर्वाणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअथर्वण् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आप्तोर्यामम्Āptoryāma (rite)
आप्तोर्यामम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootआप्तोर्याम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अनुष्टुभम्Anuṣṭubh (metre)
अनुष्टुभम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअनुष्टुभ्/अनुष्टुप् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स-वैराजम्together with Vairāja
स-वैराजम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootस (सहितार्थक-अव्यय/उपसर्गसदृश) + वैराज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सह/with)
चतुर्थात्from the fourth
चतुर्थात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; ‘from the fourth’
असृजत्created/emitted
असृजत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुखात्from the mouth
मुखात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन