Shloka 44
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
स्वेनस्वेनाधि कारेण जज्ञिरे तु युगेयुगे / चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां दिव्यसंख्यया
Transliteration
svenasvenādhi kāreṇa jajñire tu yugeyuge / catvāri tu sahasrāṇi varṣāṇāṃ divyasaṃkhyayā
Translation
પોતપોતાના અધિકાર અનુસાર યુગે યુગે પ્રજાઓ ઉત્પન્ન થઈ. દિવ્ય ગણતરી પ્રમાણે વર્ષોના ચાર સહસ્ર ગણાય છે.
Word by Word
स्वेनby one’s own
स्वेन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम-विशेषणम्
स्वेनby each one’s own
स्वेन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
अधिकारिणाby (their) authority/office
अधिकारिणा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअधिकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), एकवचन
जज्ञिरेwere born/arose
जज्ञिरे:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे
युगेin an age
युगे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
युगेin every age
युगे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्ति (yuge yuge = in every age)
चत्वारिfour
चत्वारि:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; संख्याविशेषणम्
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
दिव्य-संख्ययाby the divine count (i.e., in divine reckoning)
दिव्य-संख्यया:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिव्यायाः संख्या = divine count)