Shloka 175
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
ढंडी च मेखली चैव अधःशायी तथाजिनी / गुरुशुश्रूषणं भैक्ष्यंविद्यार्थी ब्रह्मचारिणः
Transliteration
ḍhaṃḍī ca mekhalī caiva adhaḥśāyī tathājinī / guruśuśrūṣaṇaṃ bhaikṣyaṃvidyārthī brahmacāriṇaḥ
Translation
દંડ ધારણ, મેખલા પરિધાન, જમીન પર શયન, અજિન ધારણ; ગુરુસેવા, ભિક્ષાભોજન અને વિદ્યાભ્યાસ—આ બ્રહ્મચારિના ધર્મો છે.
Word by Word
ढण्डीstaff-bearing
ढण्डी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootढण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); -इन्-प्रत्ययान्त विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
मेखलीgirdle-wearing
मेखली:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेखलिन्/मेखली (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (wearing a girdle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic/limiting particle)
अधःशायीsleeping on the ground
अधःशायी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधः + शायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); अव्ययीभाव: अधः (indeclinable) + शायी (lying)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
अजिनीwearing a deer-skin
अजिनी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजिनिन्/अजिनी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (wearing a skin)
गुरुशुश्रूषणम्service to the teacher
गुरुशुश्रूषणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु + शुश्रूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: गुरोः शुश्रूषणम्
भैक्ष्यम्alms-begging/alms
भैक्ष्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभैक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
विद्यार्थीseeking knowledge
विद्यार्थी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्या + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: विद्यायाः अर्थी (desirous of knowledge)
ब्रह्मचारिणःof the brahmacārin (student)
ब्रह्मचारिणः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)