Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds

Cosmogony and Earth’s Retrieval

नक्तं सृजन्पुनर्ब्रह्मा ज्योत्स्नाया मानुषात्मनः / सुधायाश्च पितॄंश्चैव देवदेवः ससर्जह

naktaṃ sṛjanpunarbrahmā jyotsnāyā mānuṣātmanaḥ / sudhāyāśca pitṝṃścaiva devadevaḥ sasarjaha

પછી દેવદેવ બ્રહ્માએ રાત્રિ સર્જતા, જ્યોત્સ્નાથી માનુષ સ્વભાવવાળાઓને અને સુધાથી પિતૃઓને પણ સર્જ્યા.

naktamby night, at night
naktam:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnaktam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb of time (कालवाचक)
sṛjancreating
sṛjan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√sṛj (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Puṃliṅga, Prathamā (Nom,1), Ekavacana; agrees with brahmā
punaragain
punar:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (पुनरावृत्त्यर्थक)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom,1), Ekavacana
jyotsnāyāḥof moonlight
jyotsnāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootjyotsnā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī (Gen,6), Ekavacana
mānuṣa-ātmanaḥof the human-natured one
mānuṣa-ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Gen,6), Ekavacana; tatpuruṣa: mānuṣaḥ ātmā yasya (human-natured self)
sudhāyāḥof nectar
sudhāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsudhā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī (Gen,6), Ekavacana
caand
ca:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
pitṝnmanes
pitṝn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Acc,2), Bahuvacana
caand
ca:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle
deva-devaḥthe god of gods
deva-devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom,1), Ekavacana; karmadhāraya: 'deva among devas' (श्रेष्ठार्थ)
sasarjacreated
sasarja:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sṛj (धातु) with sa- (intensive/reduplication)
FormLiṭ (Perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
haindeed (it is said)
ha:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormAvyaya; narrative particle (स्मरण/इतिहासार्थक)