Shloka 32
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
मुखेभ्यो वायुमग्निं च ससृजुर्जातमन्यवः / उन्मूलानथ वृक्षांस्तान्कृत्वा वायुरशोषयत्
Transliteration
mukhebhyo vāyumagniṃ ca sasṛjurjātamanyavaḥ / unmūlānatha vṛkṣāṃstānkṛtvā vāyuraśoṣayat
Translation
ક્રોધથી ઉદ્ભવેલા તેઓએ મુખમાંથી વાયુ અને અગ્નિ ઉત્પન્ન કર્યા. પછી વાયુએ તે વૃક્ષોને મૂળથી ઉખાડી સુકવી નાખ્યા.
Word by Word
mukhebhyaḥfrom (their) mouths
mukhebhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootmukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), पञ्चमी (Ablative), बहुवचन (Plural)
vāyumwind
vāyum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
agnimfire
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
sasṛjuḥthey emitted/created
sasṛjuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
jāta-manyavaḥwhose anger had arisen
jāta-manyavaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjāta (कृदन्त; √jan धातु) + manyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः = 'येषां मन्युः जातः' (whose anger has arisen)
unmūlānuprooted
unmūlān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootunmūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifying vṛkṣān)
athathen
atha:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
vṛkṣāntrees
vṛkṣān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), बहुवचन (Plural)
tānthose
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
kṛtvāhaving made (them)
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), पूर्वकालिक (having made/done)
vāyuḥthe wind
vāyuḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
aśoṣayatdried up
aśoṣayat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśuṣ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative sense: caused to dry)