Shloka 177
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तां पृथुर्धनुरादाय द्रवन्तीमन्वधावत / सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयात्तदा
Transliteration
tāṃ pṛthurdhanurādāya dravantīmanvadhāvata / sā lokānbrahmalokādīngatvā vainyabhayāttadā
Translation
પૃથુ ધનુષ્ય લઈને દોડતી ધરતીના પીછે દોડ્યો. તે ત્યારે વૈન્યના ભયથી બ્રહ્મલોક વગેરે લોકોમાં જઈ પહોંચી.
Word by Word
ताम्her
ताम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पृथुःPṛthu
पृथुः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धनुःbow
धनुः:
कर्म (Object of taking)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-दा (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष अव्यय (Gerund), ‘having taken’
द्रवन्तीम्running
द्रवन्तीम्:
विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootद्रवत् (प्रातिपदिक; शतृ-प्रत्ययान्त from द्रु)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्तमान-कृदन्त (Present Participle)
अन्वधावत्ran after / pursued
अन्वधावत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootअनु-आ-धाव् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
साshe
सा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकान्worlds
लोकान्:
कर्म (Object/goal traversed)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
ब्रह्मलोकादीन्beginning with Brahmaloka
ब्रह्मलोकादीन्:
विशेषण (Qualifier of ‘worlds’)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः: ब्रह्मलोक-आदि (ब्रह्मलोकः आदिः येषाम्)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘having gone’
वैन्यof Vainya
वैन्य:
सम्बन्ध (Genitive within compound)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (समासपूर्वपद)
भयात्from fear of Vainya
भयात्:
अपादान (Source/Ablative cause)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; तत्पुरुषः: वैन्य-भयात् (वैन्यस्य भयात्)
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक-क्रियाविशेषण (then)