Shloka 112
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
वृत्तीनामेष वो दाता भविष्यति नराधिपः / पृथुर्वैन्यस्तदा लोकान्ररक्ष क्षत्रपूर्वजः
Transliteration
vṛttīnāmeṣa vo dātā bhaviṣyati narādhipaḥ / pṛthurvainyastadā lokānrarakṣa kṣatrapūrvajaḥ
Translation
આ નરાધિપતિ તમારી જીવનવૃત્તિઓનો દાતા બનશે; ત્યારે ક્ષત્રિયોના પૂર્વજ પૃથુ વૈન્યે લોકોની રક્ષા કરી.
Word by Word
वृत्तीनाम्of livelihoods/means of living
वृत्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
एषःthis (one)
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वःfor you / your
वः:
Sampradana/Sambandha (सम्प्रदान/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; (your/for you)
दाताgiver
दाता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाचक
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नराधिपःking, lord of men
नराधिपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वैन्यःson of Vena (Vainya)
वैन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गोत्र/पैत्रिक-विशेषणवत् (वेनस्य अपत्यं)
तदाthen
तदा:
—
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
लोकान्worlds/people
लोकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अररक्षprotected
अररक्ष:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√रक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अभ्यास-आगम (aoristic/strengthened past form)
क्षत्र-पूर्वजःancestor/originator of the Kṣatriyas
क्षत्र-पूर्वजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक) + पूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षत्रस्य पूर्वजः)