Shloka 88
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्याश्चेमाश्चतुर्दश / आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्चेति ते त्रयः
Transliteration
dharmaśāstraṃ purāṇaṃ ca vidyāścemāścaturdaśa / āyurvedo dhanurvedo gāndharvaśceti te trayaḥ
Translation
ધર્મશાસ્ત્ર અને પુરાણ—અને ચૌદ વિદ્યાઓ કહેવાય છે; તેમજ આયુર્વેદ, ધનુર્વેદ અને ગાન્ધર્વ—આ ત્રણ પણ ગણાય છે.
Word by Word
धर्मशास्त्रम्treatise on dharma
धर्मशास्त्रम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म-शास्त्र (प्रातिपदिक; धर्म + शास्त्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य शास्त्रम्)
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
विद्याःbranches of knowledge
विद्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
इमाःthese
इमाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (demonstrative)
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; स्त्रीलिङ्ग-प्रथमा-बहुवचन ‘विद्याः’ इत्यस्य संख्या-विशेषणम्; द्विगु-समासः (चत्वारि + दश)
आयुर्वेदःĀyurveda
आयुर्वेदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआयुस्-वेद (प्रातिपदिक; आयुस् + वेद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आयुषः वेदः)
धनुर्वेदःDhanurveda (science of archery/warfare)
धनुर्वेदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधनुस्-वेद (प्रातिपदिक; धनुस् + वेद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धनुषः वेदः)
गान्धर्वःGāndharva(-veda) (music/arts)
गान्धर्वः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगान्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative/marker)
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (demonstrative)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्या-शब्दः