Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 188
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
निरानन्दे चापि लोके नष्टे स्थावरजङ्गमे / अग्रामनगरे चैव वर्णाश्रमविवर्जिते
Transliteration
nirānande cāpi loke naṣṭe sthāvarajaṅgame / agrāmanagare caiva varṇāśramavivarjite
Translation
જ્યારે લોક આનંદવિહોણો બને, સ્થાવર-જંગમ નષ્ટ થાય, ગામ-નગર ન રહે અને વર્ણાશ્રમધર્મ વિહોણો થાય।
Word by Word
nirānandein a joyless (state)
nirānande:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootnir-ānanda (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण—‘लोके’ इत्यस्य
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावन/अपि-कारक अव्यय (particle: also/even)
lokein the world
loke:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
naṣṭewhen (it is) destroyed
naṣṭe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootnaṣṭa (प्रातिपदिक; √naś धातु-कृत, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); विशेषण—‘लोके’
sthāvara-jaṅgamein (the realm of) immobile and mobile beings
sthāvara-jaṅgame:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsthāvara + jaṅgama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; द्वन्द्वसमास—स्थावरं च जङ्गमं च
a-grāma-nagarewhere there are no villages or cities
a-grāma-nagare:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Roota- + grāma + nagara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; नञ्-पूर्वपद; द्वन्द्वसमास—ग्रामं च नगरं च (अभावः)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle: indeed/only)
varṇa-āśrama-vivarjitedevoid of varṇas and āśramas
varṇa-āśrama-vivarjite:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvarṇa + āśrama + vivarjita (प्रातिपदिक; √vṛj/varj धातु-कृत, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—वर्णाश्रमयोः विवर्जितः; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण—‘लोके’