Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 184
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
मुखे कृतयुगस्याथ तेषां शिष्टास्तु ये तदा / सप्तर्षयो मनुश्चैव कालापेक्षास्तु ये स्थिताः
Transliteration
mukhe kṛtayugasyātha teṣāṃ śiṣṭāstu ye tadā / saptarṣayo manuścaiva kālāpekṣāstu ye sthitāḥ
Translation
પછી કૃતયુગના આરંભે, તે સમયે જે શિષ્ટ (શ્રેષ્ઠ) હતા—સપ્તર્ષિ અને મનુ પણ—કાળની અપેક્ષાથી સ્થિત રહે છે।
Word by Word
मुखेat the beginning (lit. in the mouth/front)
मुखे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
कृत-युगस्यof the Kṛta-yuga
कृत-युगस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर्य/प्रस्तावबोधक निपात (then/now)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम; सम्बन्ध (genitive)
शिष्टाःthe remaining ones, the survivors
शिष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद (subject)
तुindeed, but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
तदाat that time
तदा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
सप्त-ऋषयःthe seven sages
सप्त-ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद (subject)
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृपद (co-subject)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
काल-अपेक्षाःwaiting for the time, time-dependent
काल-अपेक्षाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + अपेक्षा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (qualifier of ये/शिष्टाः)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक निपात
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
स्थिताःstood, remained
स्थिताः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकर्मणि/भूतकर्तरि प्रयोग; विधेय (predicate)