Shloka 16
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
यो वात्र सप्तरात्रेण नागच्छेद्द्विजसत्तमः / स कुर्याद्ब्रह्महत्यां वै समयो नः प्रकीर्तितः
Transliteration
yo vātra saptarātreṇa nāgaccheddvijasattamaḥ / sa kuryādbrahmahatyāṃ vai samayo naḥ prakīrtitaḥ
Translation
અહીં જે દ્વિજસત્તમ સાત રાત્રિમાં ન આવે, તે નિશ્ચયે બ્રહ્મહત્યાનો દોષ કરે—આ અમારો નક્કી કરેલો સમય જાહેર થયો છે.
Word by Word
यःwhoever
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
वाor/indeed
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प/अन्यतरार्थक
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
सप्तरात्रेणwithin/with (the measure of) seven nights
सप्तरात्रेण:
Karana (करण/Measure-Instrument)
TypeNoun
Rootसप्तरात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; द्विगुसमासः—‘सप्त रात्रयः’ (a period of seven nights)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
आगच्छेत्should come
आगच्छेत्:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
द्विज-सत्तमःbest of Brahmins
द्विज-सत्तमः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘द्विजानां सत्तमः’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुर्यात्would commit/do
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ब्रह्म-हत्याम्Brahmin-slaying (grave sin)
ब्रह्म-हत्याम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘ब्रह्मणः हत्या’
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक निपात (emphatic particle)
समयःthe agreement/condition
समयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नःof us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन; अस्मद्-शब्दः (enclitic)
प्रकीर्तितःhas been proclaimed
प्रकीर्तितः:
Kriya (क्रिया/Predicate in passive)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन