Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings

मन्वादयश्च ये ऽशिष्टा ये मया प्रागुदीरिताः / तैः शिष्टैश्चरितो धर्मः सम्यगेव युगे युगे

manvādayaśca ye 'śiṣṭā ye mayā prāgudīritāḥ / taiḥ śiṣṭaiścarito dharmaḥ samyageva yuge yuge

મનુ વગેરે જે શિષ્ટો છે, જેમને મેં અગાઉ કહ્યું—તે શિષ્ટોએ આચરેલો ધર્મ યુગે યુગે યોગ્ય રીતે ચાલે છે।

मन्वादयःManu and others
मन्वादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (मनुः आदिः येषाम्)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अशिष्टाःnot learned/uncultured
अशिष्टाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + शिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; नञ्-समासपूर्वक-विशेषण (not śiṣṭa)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मयाby me
मया:
Kartr̥-karaṇa (कर्ता-करण/agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
प्राक्formerly; earlier
प्राक्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootप्राक् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time: formerly)
उदीरिताःmentioned; declared
उदीरिताः:
Predicate (विशेषण/समनाधिकरण)
TypeVerb
Rootउद् + ईर् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भावः (those who were mentioned)
तैःby them
तैः:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
शिष्टैःby the śiṣṭas
शिष्टैः:
Karaṇa/Agent (करण/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तैः इत्यनेन सह समनाधिकरण (by those śiṣṭas)
चरितःpractised; observed
चरितः:
Predicate adjective (विशेषण)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धर्मः इत्यस्य विशेषणम्
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: properly)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
युगेin (each) age
युगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्त्या वितरणार्थः
युगेin (every) age
युगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (yuge yuge = in every age)