Shloka 121
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
क्षत्र्रियाणां चरावेतौ विज्ञेयौ मन्त्रवादिनौ / भलन्दनश्च वत्सश्च संकीलश्चैव ते त्रयः
Transliteration
kṣatrriyāṇāṃ carāvetau vijñeyau mantravādinau / bhalandanaśca vatsaśca saṃkīlaścaiva te trayaḥ
Translation
ક્ષત્રિયોમાં આ બે ‘ચર’ (ગોત્ર-પ્રવર્તક) મંત્રવક્તા તરીકે જાણવાના. ભલન્દન, વત્સ અને સંકીલ—આ ત્રણ ગણાય છે.
Word by Word
क्षत्रियाणाम्of the Kṣatriyas
क्षत्रियाणाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी); बहुवचन (Plural)
चरौspies (two)
चरौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा); द्विवचन (Dual)
एतौthese two
एतौ:
विशेषण (Qualifier of ‘चरौ’)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन; सर्वनाम (Pronoun)
विज्ञेयौto be known/should be recognized
विज्ञेयौ:
विधेय-विशेषण (Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootवि + ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभविष्यत्कर्तव्यतार्थक कृदन्त (Gerundive/तव्यत्-अर्थ); पुंलिङ्ग; प्रथमा; द्विवचन
मन्त्रवादिनौmantra-reciting speakers (two)
मन्त्रवादिनौ:
समानााधिकरण (Apposition to ‘चरौ’)
TypeNoun
Rootमन्त्र + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (determinative: ‘mantra-speaking’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; द्विवचन
भलन्दनःBhalandana (name)
भलन्दनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभलन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (Conjunction)
वत्सःVatsa (name)
वत्सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (Conjunction)
संकीलःSaṃkīla (name)
संकीलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसंकील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (Conjunction)
एवindeed/just
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (Emphatic particle)
तेthose
ते:
विशेषण (Qualifier of ‘त्रयः’)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; सर्वनाम
त्रयःthree
त्रयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; संख्या (Numeral)