Shloka 36
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
तस्मान्न दानं यज्ञं वा प्रशंसंति महर्षयः / उञ्छमूलफलं शाकमुदपात्रं तपोधनाः
Transliteration
tasmānna dānaṃ yajñaṃ vā praśaṃsaṃti maharṣayaḥ / uñchamūlaphalaṃ śākamudapātraṃ tapodhanāḥ
Translation
અતએવ મહર્ષિઓ દાન કે યજ્ઞની પ્રશંસા કરતા નથી; તપોધનો ઉઞ્છવૃત્તિ, મૂળ-ફળ-શાક અને જળપાત્રને જ શ્રેષ્ઠ માને છે।
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तस्मात्-प्रयोगः (ablatival adverb) = 'therefore/from that'
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
दानम्gift, charity
दानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
यज्ञम्sacrifice, ritual
यज्ञम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
प्रशंसन्तिpraise
प्रशंसन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-शंस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
उञ्छ-मूल-फलम्roots and fruits obtained by gleaning
उञ्छ-मूल-फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउञ्छ + मूल + फल (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (uñchasya mūla-phalam)
शाकम्vegetables, greens
शाकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशाक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
उद-पात्रम्water-vessel
उद-पात्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउदक + पात्र (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (udakasya pātram)
तपोधनाःascetics (whose wealth is austerity)
तपोधनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपोधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः = 'tapas as wealth' (tapo dhanaṃ yeṣām)