Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 26
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
यथोपनीर्तैर्यष्टव्यमिति होवाच पार्थिवः / यष्टव्यं पशुभिर्मे ध्यैरथ बीजैः फलैरपि
Transliteration
yathopanīrtairyaṣṭavyamiti hovāca pārthivaḥ / yaṣṭavyaṃ paśubhirme dhyairatha bījaiḥ phalairapi
Translation
પાર્થિવે કહ્યું—જેમ વિધિપૂર્વક જણાવાયું છે તેમ યજ્ઞ કરવો જોઈએ. મારો યજ્ઞ પશુઓથી, મેધ્ય દ્રવ્યોથી તથા બીજ અને ફળોથી પણ કરવો.
Word by Word
yathāas, according to
yathā:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-अर्थे (adverb of manner: 'as/according as')
upanītaiḥby those that were presented/brought
upanītaiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeAdjective
Rootupa-nī (धातु) + upanīta (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त, past passive participle); पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; 'brought/introduced'
yaṣṭavyamshould be offered in sacrifice / should be performed
yaṣṭavyam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootyaj (यज् धातु) + yaṣṭavya (कृदन्त)
Formकृदन्त (तव्यत्, gerundive/obligatory); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-भावः 'is to be sacrificed/performed'
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
haindeed
ha:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphatic particle)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
pārthivaḥthe king, the ruler
pārthivaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
yaṣṭavyamis to be sacrificed/performed
yaṣṭavyam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootyaj (यज् धातु) + yaṣṭavya (कृदन्त)
Formकृदन्त (तव्यत्, gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
paśubhiḥwith animals (as offerings)
paśubhiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootpaśu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
meof me, my
me:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; enclitic form
dhyaiḥwith dhya-offerings (uncertain term)
dhyaiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootdhya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; पाठभेद/दुर्लभ-रूप (uncertain; taken as an offering-category)
athaand then, also
atha:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थे (then/and also)
bījaiḥwith seeds
bījaiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootbīja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
phalaiḥwith fruits
phalaiḥ:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)