Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 54
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
सधर्माः सव्रताः सांगा यथाधर्मं युगेयुगे / विक्रियन्ते समानार्था वेदवादा यथायुगम्
Transliteration
sadharmāḥ savratāḥ sāṃgā yathādharmaṃ yugeyuge / vikriyante samānārthā vedavādā yathāyugam
Translation
ધર્મ, વ્રત અને વેદાંગો સહિતના વેદવચનો યુગે યુગે ધર્માનુસાર પ્રવર્તે છે. અર્થ સમાન હોવા છતાં યુગ પ્રમાણે તેમનું રૂપાંતર થાય છે.
Word by Word
स-धर्माःwith (their) dharma
स-धर्माः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); 'सधर्म' = धर्मसहिताः (having dharma)
स-व्रताःwith vows
स-व्रताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'with vows/observances'
स-अङ्गाःwith auxiliaries
स-अङ्गाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'with limbs/auxiliaries' (esp. Vedāṅgas)
यथा-धर्मम्according to dharma
यथा-धर्मम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास; क्रियाविशेषण: 'according to dharma'
युगेin an age
युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
युगेin (each) age
युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; पुनरुक्ति (reduplication) = 'in each age'
विक्रियन्तेare modified
विक्रियन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-क्री (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद; कर्मणि/भावे: 'are altered/modified'
समान-अर्थाःof the same meaning
समान-अर्थाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having the same meaning'
वेद-वादाःVedic teachings
वेद-वादाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) + वाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'Vedic statements/doctrines'
यथा-युगम्according to the yuga
यथा-युगम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + युग (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास; क्रियाविशेषण: 'according to the age'