Shloka 60
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
आमावस्यां विशत्यर्कस्सिनी वालीततः स्मृता / अनुमत्याश्चराकायाः सिनीवाल्याः कुहूंविना
Transliteration
āmāvasyāṃ viśatyarkassinī vālītataḥ smṛtā / anumatyāścarākāyāḥ sinīvālyāḥ kuhūṃvinā
Translation
અમાવાસ્યામાં સૂર્ય પ્રવેશે છે, તેથી તેને ‘સિનીવાલી’ કહે છે; અને વિચિત્ર આકારવાળી ‘અનુમતિ’ દેવી, કુહૂ વિના, સિનીવાલી સાથે સંબંધિત છતાં અલગ રીતે વર્ણવાય છે.
Word by Word
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location-Time)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
विशतिenters
विशति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अर्कःthe sun
अर्कः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सिनीवालीSinīvālī (tithi)
सिनीवाली:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootसिनीवाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःtherefore/then
ततः:
Hetu (हेतु/Reason-Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अनुमत्याःof Anumatī
अनुमत्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअनुमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
चराकायाःof Carākā
चराकायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootचराका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; (पाठानुसार) विशेषण-नाम
सिनीवाल्याःof Sinīvālī
सिनीवाल्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसिनीवाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
कुहूम्Kuhū
कुहूम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकुहू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विनाwithout
विना:
Sambandha (सम्बन्ध/Exclusion marker)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय (prepositional indeclinable), वियोगार्थ (without)