Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

अत्यर्थं भ्राजते यस्माद्व्योम्न्यस्यां वै निशाकरः / रञ्जनाच्चैव चन्द्रस्य राकेति कवयो ऽब्रुवन्

atyarthaṃ bhrājate yasmādvyomnyasyāṃ vai niśākaraḥ / rañjanāccaiva candrasya rāketi kavayo 'bruvan

આ તિથિએ આકાશમાં નિશાકર ચંદ્ર અતિશય તેજે ઝળહળે છે; અને ચંદ્રના મનોહર રંજનથી કવિઓએ તેને ‘રાકા’ કહ્યું છે।

atyarthamexceedingly
atyartham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatyartham (अव्यय)
FormAdverb (परिमाण/तीव्रतावाचक अव्यय)
bhrājateshines
bhrājate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhrāj (धातु)
FormPresent (लट्), Ātmanepada, 3rd person, Singular
yasmātbecause
yasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘yad’)
FormRelative ablatival adverb (हेतौ)
vyomniin the sky
vyomni:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootvyoman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
asyāmon this (night)
asyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Singular
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
niśākaraḥthe moon
niśākaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniśā + kara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः
rañjanātfrom/because of coloring (delighting)
rañjanāt:
Hetu (हेतु/पञ्चमी)
TypeNoun
Rootrañjana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
candrasyaof the moon
candrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
rākāRākā (name of full-moon night)
rākā:
Karma (कर्म/नामकरणे)
TypeNoun
Rootrākā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति—उद्धरणार्थ)
kavayaḥpoets/sages
kavayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkavi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
abruvansaid/called
abruvan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person, Plural