Shloka 32
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
एवं सूर्यस्य वीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः / दृश्यते पौर्णमास्यां वै शुक्लः संपूर्णमण्डलः
Transliteration
evaṃ sūryasya vīryeṇa candrasyāpyāyitā tanuḥ / dṛśyate paurṇamāsyāṃ vai śuklaḥ saṃpūrṇamaṇḍalaḥ
Translation
આ રીતે સૂર્યના વીર્યથી ચંદ્રનું શરીર પોષાય છે; અને પૌર્ણિમાએ તે શ્વેત, સંપૂર્ણ મંડળરૂપે સ્પષ્ટ દેખાય છે।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/in this manner)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Gen./6th), एकवचन (sg.)
वीर्येणby power/energy
वीर्येण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (Instr./3rd), एकवचन (sg.)
चन्द्रस्यof the Moon
चन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Gen./6th), एकवचन (sg.)
अप्यायिताnourished; increased
अप्यायिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-√प्या (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP, causative sense), स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.); विशेषण of तनुः
तनुःbody; form
तनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.)
दृश्यतेis seen; appears
दृश्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); कर्मणि प्रयोग (passive sense: is seen/appears)
पौर्णमास्याम्on the full-moon night
पौर्णमास्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Loc./7th), एकवचन (sg.)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खलु-अर्थक अव्यय (indeed)
शुक्लःbright; white
शुक्लः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.); विशेषण of (चन्द्रः) implied
संपूर्णमण्डलःhaving a complete disc; full-orbed
संपूर्णमण्डलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंपूर्ण (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), एकवचन (sg.); विशेषण of (चन्द्रः) implied