Shloka 46
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
सूर्यायुतानामयुतप्रभाव नमो ऽस्तु ते चन्द्रसहस्रगौर / नमो ऽस्तु ते वज्रपिनाकधारिणे नमोस्तु ते देव हिरण्यवाससे
Transliteration
sūryāyutānāmayutaprabhāva namo 'stu te candrasahasragaura / namo 'stu te vajrapinākadhāriṇe namostu te deva hiraṇyavāsase
Translation
સૂર્યના અયુતો જેટલા અયુતપ્રભાવવાળા, સહસ્ર ચંદ્ર સમ ગૌરવર્ણ—તને નમસ્કાર. વજ્ર અને પિનાક ધારણ કરનાર, હે દેવ, હિરણ્યવાસસ—તને નમસ્કાર.
Word by Word
सूर्यायुतानाम्of ten-thousands of suns
सूर्यायुतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसूर्य + अयुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सूर्याणाम् अयुतानि)
अयुतप्रभावO one of immense (ten-thousandfold) radiance
अयुतप्रभाव:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootअयुत + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अयुतस्य प्रभावः)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (salutation as interjection)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
चन्द्रसहस्रगौरO one fair as a thousand moons
चन्द्रसहस्रगौर:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootचन्द्र + सहस्र + गौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्राणां सहस्रस्य गौरः/गौरवर्णः)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
वज्रपिनाकधारिणेto the bearer of the vajra and Pināka
वज्रपिनाकधारिणे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootवज्र + पिनाक + धारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (वज्रं पिनाकं च धारयति इति)
नमःsalutation
नमः:
Karma (कर्म/Object of offering)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (salutation)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (Dative), एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
हिरण्यवाससेto the one clothed in gold
हिरण्यवाससे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootहिरण्य + वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हिरण्यस्य वासः/वासः यस्य)