Shloka 32
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
नमो ऽस्तु ते लोकसुरेश देव नमो ऽस्तु ते भूतपते महात्मन् / नमो ऽस्तु ते शाश्वतसिद्धयोगिने नमोस्तु ते सर्वजगत्प्रतिष्ठित
Transliteration
namo 'stu te lokasureśa deva namo 'stu te bhūtapate mahātman / namo 'stu te śāśvatasiddhayogine namostu te sarvajagatpratiṣṭhita
Translation
હે દેવ, લોકસુરેશ! તમને નમસ્કાર. હે મહાત્મન, ભૂતપતે! તમને નમસ્કાર. હે શાશ્વત સિદ્ધયોગી! તમને નમસ્કાર. હે સર્વજગતના આધાર! તમને નમસ્કાર.
Word by Word
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (indeclinable interjection)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you/for you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन (enclitic)
लोकसुरेशO lord of the gods of the worlds
लोकसुरेश:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (लोकानां सुराणां ईशः)
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (interjection)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन (enclitic)
भूतपतेO lord of beings
भूतपते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (भूतानां पतिः)
महात्मन्O great-souled one
महात्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महत् + आत्मन्)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (interjection)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन (enclitic)
शाश्वतसिद्धयोगिनेto the eternal perfected yogin
शाश्वतसिद्धयोगिने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक) + सिद्ध (प्रातिपदिक) + योगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शाश्वतः सिद्धः योगी)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (interjection)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन (enclitic)
सर्वजगत्प्रतिष्ठितO he in whom all the world is established
सर्वजगत्प्रतिष्ठित:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक) + प्रतिष्ठित (√स्था + प्रति + क्त)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः बहुव्रीहिः (सर्वं जगत् यस्मिन् प्रतिष्ठितम्)